کد خبر : 58544
تاریخ انتشار : شنبه 21 نوامبر 2026 - 18:50

سرمربی سابق شاهین اهواز عنوان کرد

مرگ اخلاق در فوتبال؛ از مسئولیت فردی تا پاسخگویی حقوقی و ساختاری فدراسیون

مرگ اخلاق در فوتبال؛ از مسئولیت فردی تا پاسخگویی حقوقی و ساختاری فدراسیون
سرمربی سابق تیم فوتبال شاهین اهوازبا اشاره به حواشی اخیر در یکی از دیدارهای هفته سیزدهم لیگ برتر، این اتفاقات را مرگ اخلاق در فوتبال دانست.

به گزارش آفتاب کارون به نقل از ایسنا ، علی سلامات ، اظهارکرد: اتفاقات و حواشی دیدار ملوان و گل‌گهر را نمی‌توان صرفا یک حادثه فوتبالی، اختلاف معمول میان دو تیم یا مجموعه‌ای از رفتارهای هیجانی در جریان مسابقه تلقی کرد. آنچه در این رویداد و نمونه‌های مشابه اهمیت دارد، مسئله‌ای فراتر از نتیجه یک مسابقه است؛ مسئله فرسایش اخلاق حرفه‌ای، تضعیف احترام متقابل و تکرار رفتارهایی است که با شأن فوتبال و جایگاه اجتماعی آن سازگاری ندارند. پرسش اساسی این است که چرا با وجود سال‌ها هشدار، صدور بیانیه، محکومیت و اعمال مجازات‌های انضباطی، همچنان شاهد تکرار چنین اتفاقاتی هستیم؟ آیا سازوکارهای موجود توانسته‌اند نقش بازدارنده و اصلاحی خود را به‌درستی ایفا کنند؟

 

او بیان کرد: در این میان، پرسشی درباره ملوان مطرح می‌شود که جنبه‌ای تاریخی و فرهنگی دارد: آیا ملوان امروز همان ملوان زنده‌یاد بهمن صالح‌نیاست؟ این پرسش به معنای نادیده گرفتن تلاش بازیکنان، مربیان و مدیران کنونی این باشگاه نیست و نباید چنین برداشتی از آن صورت گیرد. سخن بر سر مسئولیت حفظ هویت یک باشگاه ریشه‌دار است. باشگاه‌هایی مانند ملوان صرفاً با نام، نشان، قهرمانی و جایگاه در جدول شناخته نمی‌شوند؛ اعتبار آن‌ها حاصل تاریخ، منش، فرهنگ و شخصیت نسلی است که برای فوتبال و اعتبار اجتماعی آن زحمت کشیده‌اند. نام یک باشگاه ممکن است در گذر زمان ثابت بماند، اما حفظ هویت آن به رفتار و عملکرد نسل‌های بعدی وابسته است. میراث بهمن صالح‌نیا فقط یک خاطره تاریخی نیست؛ معیاری برای تأمل درباره فرهنگ باشگاه‌داری و مسئولیت نسل امروز است.

 

این پیشکسوت فوتبال گفت: با این حال، نباید مسئله را به یک باشگاه یا چند فرد محدود کرد. فوتبال ایران با پدیده‌ای تکرارشونده مواجه است که در آن، گاهی اعتراض از چارچوب حرفه‌ای خارج می‌شود، اختلاف نظر به تنش تبدیل می‌شود و رقابت ورزشی جای خود را به رفتارهای خارج از شأن ورزش می‌دهد. هر بار حادثه‌ای رخ می‌دهد، موجی از واکنش‌ها شکل می‌گیرد؛ مسئولان وعده برخورد می‌دهند، ارکان انضباطی وارد رسیدگی می‌شوند و پس از مدتی، حادثه دیگری در نقطه‌ای دیگر تکرار می‌شود. این روند، ضرورت ارزیابی دقیق‌تر نظام نظارت، پیشگیری و پاسخگویی در فوتبال را آشکار می‌کند.

 

او ادامه داد: از منظر حقوق ورزشی، نخستین اصل، تفکیک مسئولیت‌ها و رعایت دادرسی منصفانه است. رفتار بازیکن، مربی، مدیر، داور، عوامل اجرایی و تماشاگران، هرکدام باید با توجه به مقررات حاکم، جایگاه و مسئولیت قانونی آن‌ها بررسی شود. نمی‌توان صرف وقوع یک حادثه، مسئولیت همه عوامل را یکسان دانست یا بدون بررسی مستندات، فرد یا باشگاهی را محکوم کرد. گزارش رسمی داور و ناظر، تصاویر مسابقه، مستندات موجود، دفاعیات اشخاص و مقررات قابل اعمال باید مبنای رسیدگی قرار گیرند. حق دفاع، امکان اعتراض به رأی و تناسب مجازات با نوع و شدت تخلف، از اصولی هستند که اعتبار تصمیمات انضباطی به رعایت آن‌ها وابسته است.

 

سلامات در ادامه گفت: در همین چارچوب، اعتراض به تصمیم داور حق قانونی و حرفه‌ای عوامل مسابقه است؛ اما این حق، مجوز توهین، تهدید، رفتار تحقیرآمیز یا تعرض به حرمت اشخاص نیست. همان‌گونه که داور نیز در برابر وظایف حرفه‌ای خود مسئول است و عملکرد او، در صورت وجود تخلف یا قصور، باید از مسیر قانونی و توسط مرجع صالح بررسی شود. عدالت ورزشی زمانی معنا پیدا می‌کند که هم حرمت داور حفظ شود و هم حق باشگاه‌ها و سایر عوامل برای اعتراض قانونی و رسیدگی منصفانه به شکایت‌هایشان به رسمیت شناخته شود. حمایت از داوری به معنای مصونیت داور از پاسخگویی نیست؛ همان‌گونه که انتقاد از داوری نیز مجوز بی‌احترامی به او محسوب نمی‌شود.

 

او عنوان کرد: در مقررات انضباطی فوتبال، برای تخلفات اشخاص و باشگاه‌ها ضمانت‌های اجرایی پیش‌بینی شده است. مسئولیت انضباطی افراد باید بر اساس رفتار احرازشده آنان تعیین شود و مسئولیت باشگاه نیز باید با توجه به تکالیف مقرر، نوع تخلف و شرایط پرونده مورد بررسی قرار گیرد. برای مثال، در ماده ۸۵ مقررات انضباطی مورد استناد فدراسیون، مسئولیت رفتار تماشاگران منتسب به باشگاه و تکالیف باشگاه میزبان در پیشگیری و کنترل تخلفات مورد توجه قرار گرفته است. این مسئولیت را نباید بدون بررسی شرایط و ضوابط قانونی، به معنای مسئولیت مطلق باشگاه در قبال هر رفتار هر تماشاگری تلقی کرد. همچنین مسئولیت فردی بازیکن یا مربی را نمی‌توان صرفاً به دلیل عضویت او در یک باشگاه، به مدیریت آن مجموعه تسری داد. هر مسئولیتی باید بر اساس نص مقررات و دلایل موجود احراز

 

مربی سابق تیم فوتبال شاهین اهواز بیان کرد: یکی از مسائل مهم فوتبال ایران، فاصله میان وجود مقررات و اثربخشی اجرای آن‌هاست. اگر تخلفی تکرار می‌شود، باید بررسی کرد که آیا مجازات تعیین‌شده متناسب بوده است؟ آیا رسیدگی در زمان مناسب انجام شده؟ آیا سوابق قطعی تخلف در حدود مقررات مورد توجه قرار گرفته‌اند؟ آیا آرای صادرشده به مرحله اجرا رسیده‌اند؟ و مهم‌تر از همه، آیا رفتار مشابه در شرایط مشابه با معیارهای یکسان مورد رسیدگی قرار گرفته است؟ پاسخ به این پرسش‌ها نیازمند بررسی مستند عملکرد ارکان انضباطی است، نه صرفاً برداشت‌های رسانه‌ای یا قضاوت بر مبنای شهرت و جایگاه باشگاه‌ها.

 

او افزود: در همین زمینه، اقدام کمیته انضباطی فدراسیون در ششم آبان ۱۴۰۵ درباره مقابله با فحاشی گسترده، مستمر و سازمان‌یافته در ورزشگاه‌ها، از منظر پیشگیری قابل توجه است. در این دستور، برای داور و ناظر مسابقه تکالیفی از جمله مستندسازی، اعلام تذکر، تعلیق موقت مسابقه و در صورت تداوم تخلف، تعطیلی مسابقه و ارسال گزارش پیش‌بینی شده است. حتی عدم اجرای تکالیف مقرر نیز می‌تواند موضوع رسیدگی انضباطی قرار گیرد. اهمیت این اقدام در آن است که مسئولیت پیشگیری را تنها به پس از وقوع حادثه موکول نمی‌کند؛ اما اجرای مؤثر آن و ارزیابی نتایجش، موضوعی جداگانه و ضروری است. البته این دستور ناظر بر فحاشی تماشاگران است و نباید با رسیدگی به رفتار بازیکنان، مربیان یا سایر عوامل مسابقه خلط شود.

 

سلامات در ادامه خاطرنشان کرد: مسئولیت فدراسیون نیز باید با همین دقت حقوقی مورد ارزیابی قرار گیرد. فدراسیون فوتبال در چارچوب اساسنامه، مقررات انضباطی و تعهدات بین‌المللی خود، وظایف مشخصی در زمینه تنظیم و نظارت بر مسابقات، صیانت از سلامت رقابت و فراهم کردن سازوکار رسیدگی به تخلفات دارد. با این حال، باید میان مسئولیت قضایی ارکان مستقل رسیدگی‌کننده و مسئولیت مدیریتی و نظارتی فدراسیون تفکیک قائل شد. کمیته انضباطی و سایر ارکان قضایی باید در محدوده صلاحیت خود تصمیم بگیرند و مدیریت فدراسیون نیز نباید جایگزین مرجع رسیدگی شود یا در تصمیم قضایی آن مداخله کند. در مقابل، استقلال ارکان قضایی به معنای معافیت مدیریت فدراسیون از پاسخگویی درباره کیفیت سیاست‌های پیشگیرانه، نظارت سازمانی و اجرای مقررات نیست.

 

او تصریح کرد: به همین دلیل، مطالبه از فدراسیون نباید صرفاً صدور مجازات بیشتر باشد. آنچه ضرورت دارد، ارزیابی مستمر اثربخشی نظام انضباطی، شفافیت در انتشار آرای مستدل، اجرای یکسان مقررات، تقویت نظارت بر عوامل برگزاری و اصلاح ضعف‌های احتمالی در سازوکار پیشگیری است. اقتدار فدراسیون زمانی اعتبار پیدا می‌کند که تصمیمات آن بر پایه قانون، شواهد و معیارهای روشن اتخاذ شوند و هیچ باشگاهی به دلیل شهرت، قدرت اقتصادی، جایگاه ورزشی یا ارتباطات احتمالی از معیار متفاوتی برخوردار نباشد. البته هرگونه ادعا درباره مداخله بیرونی یا رایزنی پشت پرده نیز باید با سند و از مسیر قانونی بررسی شود؛ زیرا عدالت ورزشی هم با تبعیض آسیب می‌بیند و هم با اتهام‌زنی بدون دلیل.

 

این پیشکسوت فوتبال گفت: در کنار مسئولیت فدراسیون، نقش مدیران باشگاه‌ها نیز تعیین‌کننده است. مدیریت باشگاه تنها به تأمین منابع مالی، انتخاب مربی، جذب بازیکن و کسب نتیجه محدود نمی‌شود. مدیران در برابر فرهنگ سازمانی، رعایت مقررات، آموزش رفتار حرفه‌ای و صیانت از اعتبار مجموعه خود نیز مسئولیت مدیریتی دارند. البته این مسئولیت نباید به محکومیت خودکار مدیران به دلیل هر تخلف فردی تبدیل شود؛ بلکه باید مشخص شود چه تکلیف قانونی یا مدیریتی بر عهده آنان بوده، چه اقداماتی انجام داده‌اند و آیا قصور یا تخلفی قابل اثبات وجود دارد. چنین رویکردی هم منصفانه‌تر است و هم مسئولیت‌پذیری واقعی را تقویت می‌کند.

 

او با بیان این که نقش رسانه‌ها نیز نباید به بازتاب جنجال‌ها، انتشار واکنش‌های احساسی و تشدید اختلافات میان هواداران محدود شود، عنوان کرد: رسانه حرفه‌ای باید ضمن نقد رفتارهای نادرست، میان خبر، ادعا، اتهام و رأی قطعی تفاوت قائل شود. مطالبه‌گری زمانی اعتبار دارد که مستند، منصفانه و مستقل از تعلقات باشگاهی باشد. نمی‌توان رفتار نادرست یک باشگاه را محکوم کرد و رفتار مشابه باشگاه مورد علاقه خود را توجیه نمود. معیار اخلاق و قانون نباید با رنگ پیراهن تغییر کند.

 

سلامات همچنین گفت: در این میان، پیشکسوتان فوتبال نیز نباید فقط در مراسم تجلیل و مناسبت‌های نمادین به یاد آورده شوند. تجربه و سرمایه اخلاقی نسل‌های گذشته باید در آموزش نسل جوان، انتقال فرهنگ باشگاه‌داری و تصمیم‌سازی مورد استفاده قرار گیرد. باشگاه‌های ریشه‌دار مانند ملوان، فولاد و صنعت نفت، بخشی از حافظه تاریخی جامعه‌اند. حفظ اعتبار این مجموعه‌ها به معنای دفاع بی‌قیدوشرط از عملکرد امروز آن‌ها نیست؛ بلکه به معنای مطالبه پایبندی نسل امروز به ارزش‌هایی است که این باشگاه‌ها را در حافظه مردم ماندگار کرده‌اند.

 

او افزود: به باور من، فوتبال را نمی‌توان تنها با بخشنامه اخلاقی کرد و با جریمه‌های مقطعی به فرهنگ پایدار رسید. اخلاق حرفه‌ای زمانی نهادینه می‌شود که آموزش، نظارت، الگوی مدیریتی، اجرای منصفانه مقررات و پاسخگویی در کنار یکدیگر قرار گیرند. رفتار درست باید مورد حمایت و تشویق قرار گیرد و تخلف اثبات‌شده نیز بدون تبعیض و با رعایت تناسب، پاسخ قانونی داشته باشد. در چنین شرایطی، بازیکن، مربی، مدیر و تماشاگر درمی‌یابند که نتیجه مسابقه نمی‌تواند توجیه‌کننده عبور از مرزهای اخلاق و قانون باشد.

 

مربی سابق تیم فوتبال شاهین اهواز بیان کرد: امروز باید از فدراسیون فوتبال پرسید آیا نظام فعلی نظارت و پیشگیری توانسته است از تکرار تخلفات جلوگیری کند؟ آیا آرای انضباطی به‌موقع، مستند و متناسب صادر می‌شوند؟ آیا عملکرد عوامل برگزاری مسابقات نیز در صورت وجود قصور، به همان اندازه مورد ارزیابی قرار می‌گیرد که رفتار بازیکنان و مربیان بررسی می‌شود؟ آیا باشگاه‌ها از معیارهای روشن و یکسان برای رعایت مسئولیت‌های انضباطی و فرهنگی برخوردارند؟ و آیا فدراسیون سازوکاری برای سنجش آثار واقعی تصمیمات انضباطی خود دارد؟

 

او ادامه داد: البته این پرسش‌ها نه برای تخریب ملوان است، نه برای تبرئه گل‌گهر و نه برای صدور حکم درباره اشخاصی که پرونده رفتارشان باید در مرجع صالح بررسی شود. هدف، دفاع از یک اصل اساسی است: فوتبال بدون عدالت، احترام و مسئولیت‌پذیری، سرمایه اجتماعی خود را از دست می‌دهد. نقد منصفانه به معنای چشم‌پوشی از تخلف نیست؛ همان‌گونه که مطالبه برخورد قاطع نیز نباید به نادیده گرفتن حقوق قانونی افراد منجر شود.

 

سلامات با بیان این که امروز اگر از مرگ اخلاق در فوتبال سخن می‌گوییم، منظور پایان مسابقات یا تعطیلی باشگاه‌ها نیست، گفت: منظور فرسایش تدریجی فلسفه‌ای است که ورزش را از یک رقابت صرف به نهادی برای تربیت، همبستگی اجتماعی، احترام و جوانمردی تبدیل می‌کند. ممکن است مسابقات برگزار شوند، قهرمانان معرفی شوند و جام‌ها دست‌به‌دست شوند، اما اگر اعتماد، عدالت و اخلاق از فوتبال فاصله بگیرند، از رسالت اصلی ورزش دور شده‌ایم.

 

او خاطر نشان کرد: فدراسیون فوتبال باید بداند اقتدار حقوقی با صدور حکم‌های متعدد یا اعمال مجازات‌های سنگین به‌تنهایی حاصل نمی‌شود. اقتدار واقعی زمانی شکل می‌گیرد که قانون روشن باشد، مرجع رسیدگی مستقل عمل کند، حق دفاع رعایت شود، رأی مستدل صادر شود و مقررات برای همه با معیار واحد اجرا گردد. اصلاح فوتبال نیز از مسیر مماشات یا برخوردهای هیجانی و گزینشی نمی‌گذرد؛ بلکه به شایسته‌سالاری، نظارت مؤثر، پاسخگویی و بازگرداندن اخلاق به متن مدیریت و رقابت نیاز دارد.

 

این پیشکسوت همچنین عنوان کرد: قهرمانی در جدول مسابقات ثبت می‌شود، اما منش و شخصیت در حافظه تاریخ باقی می‌ماند. ملوان، میراث بهمن صالح‌نیا را تنها با حفظ نام و نشان خود زنده نگه نمی‌دارد؛ بلکه با پاسداری از فرهنگ، احترام و منش ورزشی می‌تواند به آن میراث وفادار بماند. فوتبال ایران نیز پیش از آنکه از نظر فنی و اقتصادی آسیب ببیند، باید از نظر اخلاقی و فرهنگی مورد بازنگری و اصلاح قرار گیرد؛ زیرا اخلاق زینت فوتبال نیست، شالوده اعتبار و هویت آن است.

برچسب ها :

ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.